1

نقش و طرح پارچه

انواع نقش و طرح پارچه
بازدید 1862

حتمن براتون پیش اومده که یه نفرو رو بشناسید که مثلن شکم برجسته‌ای داشته باشه ولی موقعی که لباس می‌پوشه اصلن به چشم نیاد. لابد براتون این سوال هم پیش اومده که چه جوری این فرد تونسته این ایراد اندامش رو به این خوبی بپوشونه؟
خب می‌خوام براتون بگم که حتمن نیازی نیست که استایلیست داشته باشید تا یه سری جزئیات رو براتون درست کنه. کمربندهاتون رو ببندید که می‌خوایم بریم توی دنیای رنگ و طرح پارچه.
انواع مختلفی از طرح و رنگ وجود داره که هر کدوم تاثیر مخصوص به خودشون رو دارن. برای اینکه راحت‌تر این تاثیرات رو بفهمیم باید با ویژگی‌های اصلی و ابتدایی هر کدوم آشنا شیم.

نقش و طرح پارچه

سه تا ویژگی اصلی برای بررسی طرح پاچه وجود داره؛
نوع طرح: در این قسمت به خطوط استفاده شده در طرح توجه می‌کنیم.
رنگ:  رنگ غالبی که در طرح پس زمینه وجود داره خیلی اوقات از همه‌ی عومل دیگه تایین کننده‌تر هست.
اندازه: اندازه‌ی طرح ما رو وصل می‌کنه به تایین رنگ غالب و میزان تراکم طرح. بیشتر اوقات مهم‌ترین عامل در بررسی تاثیرات بصری همین اندازه‌ی طرح هست.
تراکم: تراکم طرح یعنی در لباس به چه میزان از یک طرح استفاده شده. پارچه‌ی لباس شلوغه یا خلوت؟

انواع طرح پارچه

انواع طرح پارچه و تاثیرات بصری

طرح چهارخانه (Check)

واژه‌ی check از زبان فارسی گرفته شده. ریشه‌ش کلمه‌ی شاه در بازی شطرنج هست که روی یک تخته با پترن چهارخونه خاص انجام میشه. این واژه انقدر گسترش پیدا کرده که امروز در زبان انگلیسی وقتی میخوان بگن کیش و مات میگن: check-mate!

طرح شطرنجی


طرح چهارخونه انواع خیلی زیادی داره که معروف‌ترین های اونها رو بهتون نشون میدم؛

تعدادی از انواع چهارخونه‌ها رو براتون گفتم حالا نوبت رسید به بررسی تاثیرات بصری طرح چهارخونه.
خب تاثیر بصری این طرح به چند تا چیز دیگه هم بستگی داره مثل تراکم و رنگ طرح و نوع خط و رنگ غالب. البته از اندازه‌ی چهارخونه‌ها غافل نشین که خیلی تایین کننده‌ان. پس براتون از پایه شروع به توضیح می‌کنم. رنگ غالب رو به دودسته ی تیره و روشن تقسیم می‌کنیم و میریم که بقیه‌ی فاکتورها رو توی این دو تا دسته قرار بدیم.

استایل چهارخانه با رنگ غالب تیره

در این طرح پارچه که سایز خونه‌ها بزرگ هست و رنگ غالب همون رنگ زمینه و تیره هست تاثیر بصریش کوچک کردن اندام‌هاست.

استایل چهارخانه مشکی

این لباس که سایز متوسط چهارخونه رو نشون میده و خونه ها تراکم زیادی دارن. پارچه این لباس از کمر به پایین به صورت اریب دوخته شده از نظر بزرگ و کوچک کنندگی تاثیری نداره، اما چون پایین‌تر از کمرش به صورت اریب دوخته شده ،تاثیر خطوط مایل رو می‌گیره و باسن و رون‌ها رو درشت‌تر از حد معمول نشون میده.

استایل چهارخانه متوسط

این لباس هم که دارای که چهارخونه ی ریز هست و رنگ غالبش تیره ست. تراکم طرح توش زیاده و تمرکز بیننده رو می‌بره به تمام قسمت‌هایی که این طرح در لباس به کار رفته که در این مورد میشه کل لباس. پس این طرح هم اندام رو درشت نشون میده.

استایل چهارخانه ریز

در مورد تاثیر انواع خط همینجا براتون میگم که توی موارد بعدی هم استفاده کنیم. خط ها از 3 جهت توی لباس تاثیر دارن: برش لباس، طرح پارچه و سطح رنگی. بر این اساس انواع خطوط به شش دسته تقسیم میشن: خط عمودی، خط افقی، خط مایل(مایل به افق و مایل به عمود)، منحنی، خط شکسته،خط تیز(زیگزاگ).

انواع خطوط در طرح پارچه

خط عمودی به طور کلی باعث میشه که اندام بلند و لاغرتر به نظر بیاد. بسته به پهنای خط و رنگ زمینه این اثر می‌تونه کم یا زیاد بشه.
خط افقی روی هر قسمتی که قرار بگیره باعث پهن‌تر دیده شدن اون قسمت میشه.

خطوط مایل بر اساس جهتشون تاثیرات بصری متفاوتی دارن. خط مایل به عمود تا حدی تاثیر خط عمودی رو در لباس داره و خط مایل به افق تاثیر خط افقی. ولی این تاثیرات خیلی کم‌تر از خودِ خطوط عمودی و افقی هستن.
خطوط منحنی بسته به اندازه‌شون و قسمتی از لباس که در اون قرار می‌گیرن، تاثیر میذارن. این تاثیر می‌تونه هم باعث کوچیک‌تر نشون دادن اندام بشه و هم بزرگتر نشون دادنش.

خطوط مایل در طراحی پارچه

برای بررسی خطوط شکسته  اونها رو در محل‌های شکستگی جدا می‌کنیم و تاثیرات خطوطی که قبلن راجب‌شون گفتیم رو برای اونها در نظر می‌گیریم.
خطوط تیز که شامل خط‌های زیگزاگ میشن به دو دسته‌ی باقاعده و بی‌قاعده تقسیم میشن. خطوطی که با یک قاعده‌ی معین طرحشون تکرار شده تاثیر خط افقی، عمودی یا مایل رو دارن و خطوطی که از نظم خاصی پیروی نمی‌کنن، تاثیرشون مثل خطوط شکسته ست.

خطوط زسگزاگ در طرح پارچه

 حالا در همین طرح چهارخونه که باهم بررسی کردیم می‌تونیم ترکیبی از خطوط عمودی و افقی رو ببینیم. برای همین در پارچه‌ی چهارخونه اثر لاغرکنندگی یا چاق کنندگی بستگی به فاصله‌ی خطوط یا همون اندازه‌ی چهارخونه‌ها داره.

طرح راه‌راه (Stripes)

راه‌راه طرحی هست که از طبیعت الهام گرفته شده. مثال بارزش روی بدن گورخر هست که راه‌راه‌های سیاه روی زمینه‌ی سفید رنگ داره.

طرح پارچه راه راه

اولین بار در قرون وسطا بود که از طرح راه‌راه برای لباس استفاده شد. جالبه که این طرح در اون زمان معنایی بد و شیطانی داشت، برای همین افرادی که در لباسشون از این طرح استفاده می‌کردند آدم‌های خوبی تلقی نمیشدن. مثلن در لباس زندانی‌ها، روسپی ‌ها، مامور اعدام، جنایتکاران و… از این طرح استفاده می‌شد. کسی که معنی این طرح رو عوض کرد، ملکه ویکتوریا در قرن 19 ام بود. اون لباسی راه‌راه رو در یک مهمانی بر تن پسرش کرد و از اون به بعد بود که از این طرح استفاده شد.

طرح پارچه راه راه

کوکو شنل یکی دیگه از افرادی بود که این طرح رو محبوب‌تر کرد. بعد از سفری که به ریورا در فرانسه داشت و دیدن کارگرانی که لباس های راه راه آبی ناوی و سفید پوشیدن بودن، شروع به استفاده از این طرح کرد.

طرح پارچه راه راه


در دهه‌های شصت و هفتاد میلادی افراد زیادی شروع به پوشیدن این طرح کردن. البته این طرح تبدیل به نمادی برای شورش و آشوب شده بود.
در واقع راه‌راه‌ها همه در دو دسته قرار می‌گیرند.یکی دسته‌ای که یک خط با فاصله‌ی ثابت تکرار میشه.

همینطور ممکنه چند تا خط با فاصله‌های نابرابر باشن و از قاعده‌ی مشخصی پیروی نکنن.

تاثیر بصری پارچه‌ی راه‌راه علاوه بر مسائل قبلی که در طرح چهارخونه بررسی کردیم، به عمودی یا افقی استفاده شدن پارچه هم ربط داره. بررسی خطوط راه راه ساده تر خطوط متقاطع چهارخونه هست چون فقط یک نوع خط در این ها وجود داره.

طرح پارچه راه راه

استایل با طرح پارچه راه راه

در این لباس از پارچه‌ی راه‌راه به صورت عمودی استفاده شده. همونطور که می‌بینید فاصله‌ی خطوط در بالای لباس کمه و تا به پایین لباس برسه بیشتر میشه. تاثیر بصری این نوع طرح که تراکم بالایی در بالاتنه و تراکم کمتری در پایین تنه داره اینجوریه که در بالاتنه اثر کوچک‌کنندگی داره و پایین‌تنه رو هم بزرگ‌تر نشون داده. البته از تاثیر مدل دامن لباس غافل نشید! دامن این لباس کلوش و کمی پفدار هست برای همین به خودیِ خود تاثیر بزرگ‌کنندگی رو در پایین‌تنه داره و با استفاده از این طرح پارچه، این تاثیر چند برابر شده.

استایل با طرح پارچه راه راه

این لباس هم خطوط راه راه عمودی داره ولی به صورت نامنظم هستن. رنگ غالب این لباس تیره هست و اثر خطوط راه راه در اینجا لاغر کنندگی هست. به آستین‌ها دقت کنید! در قسمت آستین جهت پارچه عوض شده و از پارچه به صورت افقی استفاده کردن. برای همین به همون قسمت از دست کمی حجم داده شده.

استایل با طرح پارچه راه راهس

خطوط راه راه افقی در این لباس قابل مشاهده هست که به صورت منظم تکرار شدن. تاثیر این طرح پارچه در قسمت‌هایی که به رنگ روشن هستن بزرگ‌تر نشون دادن و درقسمت‌هایی که تیره‌ان کوچیک‌تر نشون دادن هست. به طور کلی این طرح بدن رو پهن‌تر و عریض‌تر از حد نرمال نشون میده.

استایل با طرح پارچچه راه راه

این طرح پارچه به طور کلی یه طرح راه راه افقی نامنظم هست ولی اگه دقت کنید خطوط عمودی و مایل رو در هر قسمت از خطوط کلی طرح پارچه می‌بیند. قسمت‌هایی که با خطوط عمودی پر شدن، همون قسمت از اندام رو کشده‌تر نشون میدن و چون تراکم‌شون زیاده لاغرکننده هم هستن. قسمت پایین لباس که از خطوط راه راه افقی استفاده شده رون‌هارو بزرگتر نشون میده. با اینکه تراکم خطوط زیاده، رنگ قالب اون قسمت روشنه و خاصیت بزرگ کنندگی داره.

طرح پارچه راه راه

استایل باطرح پارچه گلدار

استفاده از طرح گل برای تزئین لباس پدیده‌ای هست که قرن‌ها مورد استفاده قرار می‌گرفته. اما استفاده از طرح گلدار برای پارچه بر می‌گرده به قرن 12 در کشور چین که گلدوزی رو روی پارچه‌ها پیاده کردند. این ترند به سرعت مورد استفاده‌ی کشورهای خاورمیانه قرار گرفت. در قرون وسطا بود که یه تاجر ایتالیایی که با عثمانی‌ها وارد معامله شده بود، پارچه‌های گلدوزی شده رو به اروپا برد.اروپایی‌ها فهمیدن چجوری پارچه هاشون رو گلدار کنن و شروع به تولید کردن. در قرن 20 و 21 بود که طرح گلدار رو روی هرچیزی که امکانش بود پیاده کردن. کیف، کفش،سربند و…
پارچه‌های گلدار می‌تونن انواع منظم و نامنظم داشته باشن که هر کدوم تاثیر متفاوت خودش رو در استایل داره. بسته به اندازه و تراکم گل‌ها، تاثیری که در استایل میذارن متفاوته.

استایل با طرح پارچه گلدار

در این طرح رنگ زمینه، رنگ غالبه و تیره ست. پس به جز قسمت‌های گلدار، بقیه‌ی لباس اندام رو لاغرتر نشون میده. قسمت‌های گلدار با رنگ  برجسته و متفاوتشون توجه رو جلب میکنه و سینه رو درشت‌تر نشون میده.

استایل با طرح پارچه گلدار

این طرح یکی از طرح‌های گلدار متراکم هست که رنگ‌های زنده‌ی نارنجی و آبی و یاسی به وضوح توش دیده میشه. رنگ غالبش هم رنگ سورمه‌ای هست .به طور کلی اندام رو لاغرتر و کوچیک‌تر نشون میده.

استایل با طرح پارچه گلدار

این لباس با اینکه طرح متراکمی از گل‌ها داره، چون رنگ گل و رنگ زمینه هر دو روشن هستن اندام رو بزرگ‌تر نشون میده.

استایل با طرح پارچه گلدار

در این لباس طرح گلهایی با سایز متوسط و تراکم متوسط رو میبینم که روی زمینه ی به نسبت تیره قرار گرفته.این میزان تراکم تاثیر بصری خاصی ایجاد نمی کنه وکل تاثیر لباس به رنگ و فرم لباس ربط داده میشه.

استایل با طرح پارچه گلدار

طرح خالخالی

خالخالی طرحی هست که داستان‌های جالبی پشتش داره. در قرون وسطا در اروپا این طرح نشونه ی بدیمنی و بیماری بود.علت این که این طرح رو نشونه ی بیماری میدونستن چند تا بیماری خاص بود که باعث میشد روی پوست  جوش یا خال ظاهر بشه مثل آبله مرغون!
ولی همین طرح در کشورهای غیر اروپایی نشونی بود برای شعبده بازها و معنای مثبتی داشت. خالخالی اسم های تا قرن ها اسم های مختلفی در کشورهای مختلف داشت. مثلن اسپانیایی ها به خالخالی می گفتن لونارز به معنای دارای ماه های کوچک!

طرح پارچه خالخالی


در قرن بیستم بود که اهنگ های مختلفی درباره ی خالخالی خونده شد و این طرح به عرصه اومد.از تاثیرات اهنگ ها در به وجود اومدن یه ترند یه مثال میزنم براتون. در سال های دهه ی هفتاد میلادی آهنگی منتشر شد که داستان زنی رو بیان می کرد که با بیکینی خالخالی از اب در نمیومد تا اندام لاغرش دیده نشه.بعد از پخش شدن این اهنگ اکثر خانم ها دنبال داشتن بیکینی خالخالی بودن.

طرح پارچه خالخالی


طرح خالدار هم به دو صورت منظم و نامنظم دیده میشه.طرح منظم رو در انگلیسی بهش polka dot میگن. همونطور که می‌بیند چینش خاصی دارن.

طرح‌های نامنظم هم که به صورت تصادفی هستن و تاثیر بصری متفاوتی با منظم‌ها دارن.

استایل با طرح خالخالی

برای بررسی طرح خالخالی هم مثل‌ طرح گلدار عمل می‌کنیم. یعنی به تراکم طرح و اندازه‌ی طرح و همچنین رنگش توجه می‌کنیم. این لباس طرح خالخالی منظمی رو نشون میده که ریز هست و در فواصل متوسطی از همدیگه قرار گرفتن. تاثیر بصری این لباس روی اندام تنها در مدل و رنگ لباسه و طرح پارچه اینجا اثر خاصی نداره.

استایل با طرح خالخالی

طرح خالخالی منظم در اندازه‌ی نسبتن درشت رو در اینجا داریم که روی زمینه‌ی مشکی قرار گرفته. مجموع تاثیرات اندامی این لباس به خاطر تاثیر رنگ زمینه و تراکم زیاد خال‌های سفید اینه که اندام رو درشت‌تر از حالت عادی نشون میده.

استایل با طرح خالخالی

در این لباس خال‌های لباس منظم نیستن ولی به علت تراکم بالایی که دارن و همچنین اندازه‌های مختلف و به نسبت متوسط‌شون اندام رودرشت‌تر نشون میدن.

استایل با طرح خالخالی

طرح نوشته

در لباس‌هایی که از نوشته به عنوان طرح استفاده شده باید دقت کنیم که حروف و کلمات به چه صورتی هستن. یعنی ببینیم که به صورت خطی‌ان یا پراکنده. در صورت خطی بودن باید به جهت خط‌ها دقت کنیم. تاثیر این مدل نوشته‌ها درست مثل تاثیر انواع خطوط هست. اگر هم از حروف به صورت پراکنده استفاده بشه تاثیری مشابه با طرح‌های خالخالی و گلدار داره.

استایل با طرح پارچه نوشته دار 

این لباس تلفیقی از انواع جهت‌های نوشته هست و حتی سایز متغیر حروف مثل اندازه‌های متفاوت خط‌ها اثر می‌ذاره. نوشته‌ها به رنگ سفید روی زمینه‌ی مشکی قرار گرفتن و تراکم بالایی دارن. برای همین تاثیر بصری که می‌ذارن بزرگ کنندگی هست. اگه دقت کنید روی سینه یه نوشته به رنگ قرمز قرار گرفته که باعث میشه سینه بزرگتر دیده بشه.

استایل با لباس نوشته دار


در این لباس هم نوشته‌ها به صورت خطی و نا‌منظم قرار گرفتن. رنگ زمینه سفید و رنگ نوشته‌ها مشکی هست که باعث میشه اندام بزرگ‌تر دیده بشه.

استایل با لباس نوشته دار

بقیه‌ی انواع نوشته‌ها که در قسمت‌های خاصی از لباس قرار می‌گیرن با توجه به رنگ و اندازه‌شون تاثیر دارن. مثلن اگه روی سینه نوشته هایی به رنگ مشکی در زمینه ی سفید قرار بگیره، سینه رو کوچیک‌تر نشون میده.

استایل با لباس نوشته دار

طرح ارتشی

طرح ارتشی هم داستان جالبی داره. در واقع این طرح به انگلیسی میشه Camflouge به معنای استتار. علت اینکه انگلیسی‌ها به این طرح استتار میگن به خاطر استراتژی‌های  جنگی و دفاعی بود که در زمان جنگ‌های جهانی، ارتش انگلیس با کمک طراح‌ها وشعبده‌باز‌ها ایجاد کرد. اون‌ها می‌خواستن که هم نیروهای انسانی و هم تجهیزات‌شون رو بپوشونن برای همین بررسی کردن که چه رنگ و طرح‌هایی باعث مخفی موندنشون در طبیعت میشه. ترکیب رنگ‌های خاکی و سبز با یک الگوی تکرار شونده‌، دستاوردشون بود که خیلی هم موفقیت‌آمیز عمل کرد. اون‌ها نه تنها نفرات و تجهیزات رو پوشوندن، بلکه با پوشوندن کانال سوئز به یه پیروزی بزرگ دست پیدا کردن.

طرح پارچه ارتشی

استایل با طرح پارچه ارتشی

طرح ارتشی از نظر بصری، جزئی از طرح‌های منظم و متراکم هست که با توجه به رنگ هایی که درش استفاده شده تاثیرات متفاوتی رو روی اندام میذاره. تراکم این طرح در این لباس خیلی بالاست وبرای بررسی تاثیر بصری ش باید به رنگ غالبش توجه کنیم.

استایل با طرح پارچه ارتشی

رنگ غالبِ این لباس تیره هست و تاثیر بصریش کوچیک‌تر نشون دادن اندامه، حتی با اینکه تراکم طرح بالاست.

استایل باطرح پارچه ارتشی

طرح بته‌ جقه

این طرح به انگلیسی میشه Paisley که اسم شهری در غرب اسکاتلند هست که این طرح بعد از برده شدن به اروپا تولید شد. ولی بدونید که این طرح برای اولین بار در ایران و در زمان ساسانی به وجود اومد. طرح بته‌جقه نمادی برای دین زرتشتی بود که برای طراحیش از درخت همیشه سبز استفاده شده بود و نماد زندگی و عمر طولانی بود.
بعد از محبوبیت در ایران و هند، در زمان مغول‌ها هم مورد استفاده قرار گرفت. از سنگ تراشی گرفته تا طرح لباس، در اون زمان می‌تونین وجود این طرح رو ببینین. در حدود قرن 18 این طرح به اسکاتلند برده شد و از اونجا به بعد بود که اسمش شد پِیزلی (Paisley).

طرح بته جقه

استایل با طرح پارچه بته جقه

طرح بته‌جقه هم از نظر بصری مثل طرح‌های گلدار و خالخالی اثر می‌ذارن. یعنی هرچی تراکم و اندازه‌ی طرح بیشتر باشه، تاثیر اصلی رو رنگ تایین می‌کنه. اگه رنگش روشن باشه بزرگ‌تر نشون میده و اگه رنگش تیره باشه کوچیک‌تر.در این لباس هم می‌بینید که رنگ زمینه روشن و تراکم بته‌جقه‌ها کم هست برای همین لباس اندام رو بزرگ‌تر نشون میده.

استایل با طرح پارچه بته جقه


تراکم بته جقه ها در این طرح زیاد هست و روی زمینه‌ی مشکی قرار گرفتن. مسئله‌ی جالبی که اینجا وجود داره  اینه که رنگ غالب در این لباس تیره نیست. چون تراکم بته‌جقه‌ها از میزان طرح پس زمینه بیشتره پس رنگ غالب میشه رنگ روشن و ترکیب رنگ روشن و تراکم زیاد در طرح باعث میشه که اندام بزرگتر به نظر برسه.

استایلبا طرح بته جقه

از نظر بصری خیلی از طرح ها مشابه هم عمل می‌کنند. مثلن طرح‌های پلنگی مثل خالخال عمل می‌کنن و طرحی مثل ببری مشابه با راه‌راه تاثیر می‌ذاره. این طرح‌ها رو براتون جداگونه اینجا نیاوردم ولی در یک مقاله‌ی دیگه باهم دیگه تاریخ جذاب این طرح‌ها رو می‌خونیم و تاثیرات خاصی که می‌تونن بذارن رو دوباره بررسی می‌کنیم.

این مقاله براتون مفید بود؟
نظرات ارزشمندتون رو با ما در میون بذارید. حالا بیاید بریم تا یه قسمت دیگه از اجزای لباس رو بررسی کنیم. بریم سراغ جیب!

نظرات کاربران

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

  1. زینب گفت:

    سلام لطفا در مورد پارچه های چهارخونه درشت پشمی هم بنویسید انواعش و اسامیشون